
Τον χάρτη της μακροβιότητας δημιούργησαν οι ερευνητές του ιταλικού ινστιτούτου Barilla Center for Food and Nutrition ταξιδεύοντας στα πέντε μέρη του πλανήτη όπου, σύμφωνα με πολλές μελέτες, οι κάτοικοί τους είναι αιωνόβιοι.
Η μακροβιότητα συνδέεται πρωτίστως με τη διατροφή, αλλά και με παράγοντες όπως είναι η άσκηση, η θετική προσέγγιση της ζωής, ο έλεγχος του στρες και η κοινωνικότητα. Οι ερευνητές του ινστιτούτου εστίασαν ιδιαίτερα στις διατροφικές συνήθειες για να διαπιστώσουν ότι αυτές συνδέονται μεταξύ τους παρά την τεράστια απόσταση που χωρίζει τις πέντε «μπλε περιοχές». Όπως μάλιστα τονίζεται σε σχετικό δημοσίευμα του ιταλικού Τύπου, η δίαιτα και στα πέντε αυτά μέρη προσομοιάζει με τη μεσογειακή. Περιέχει, δηλαδή, πολλά φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, ψάρι και έξτρα παρθένο ελαιόλαδο.
Ποια είναι αυτά τα πέντε μέρη και τι τρώνε οι κάτοικοί τους; Το ένα είναι το χωριό Λόμα Λίντα στην Καλιφόρνια όπου η τοπική δίαιτα βασίζεται στα δημητριακά ολικής άλεσης, τα όσπρια και τα λαχανικά καθώς και το ψάρι. Το άλλο είναι η χερσόνησος Νικόγια στην Κόστα Ρίκα (γλυκοπατάτες, μπανάνες και παπάγια). Ακόμη, η Σαρδηνία στην Ιταλία (όσπρια, αμύγδαλα, ντομάτα) και η Οκινάουα στην Ιαπωνία (τόφου, όσπρια, μανιτάρια, πεπόνι). Και φυσικά η Ικαρία όπου η δίαιτα περιλαμβάνει πολλή φέτα, λεμόνι και ψάρι.
Οι ειδικοί του ινστιτούτου σημειώνουν ότι η σύγχρονη διατροφή πρέπει να βασίζεται στον τύπο 5+2:πέντε ημέρες να είναι χορτοφαγική και δύο να περιλαμβάνει κρέας, ασφαλώς σε μικρές ποσότητες. Σε φόρουμ που θα διοργανώσει το ινστιτούτο το προσεχές διάστημα στο Μιλάνο θα ανακοινωθεί ότι από την πιστή εφαρμογή της μεσογειακής διατροφής μπορεί κανείς να κερδίσει τουλάχιστον 4,5 χρόνια ζωής. Μια παράμετρος που δεν πρέπει να αγνοηθεί είναι η οικονομική, στο Μιλάνο, για παράδειγμα, υπολογίζεται ότι ένα μενού βασισμένο στο κρέας στοιχίζει 45 ευρώ την εβδομάδα και στη Νάπολη 36. Ενώ τα μενού που βασίζονται στη μεσογειακή διατροφή στοιχίζουν 41 και 34 ευρώ αντίστοιχα.
Προτιμούμε βιολογικά προϊόντα γιατί...

Τα βιολογικά προϊόντα υπερέχουν έναντι των συμβατικών προϊόντων για διάφορους λόγους, σας παρουσιάζουμε τους σημαντικότερους και ελπίζουμε να εγκαταλείψετε τη χρήση συμβατικών προϊόντων. Η επίδραση στην υγεία μας , αλλά και γενικότερα στην ποιότητα ζωής είναι άμεση. Δυστυχώς η ενημέρωση του μέσου καταναλωτή στην Ελλάδα είναι ελλιπής. Ως επιστήμονες οφείλουμε να τονίζουμε γιατί πρέπει να ελέγχουμε τη διατροφή μας.
Οι 7 σημαντικότεροι λόγοι για να προτιμούμε τα βιολογικά προϊόντα είναι οι εξής:
Ευγενία Καραγιαννίδου
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ

Ξεκινώντας από τα βασικά…
Η σωστή διατροφή αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για την διατήρηση της καλής υγείας. Είναι γνωστό ότι μια ισορροπημένη και και υγιεινή διατροφή μπορεί να προωθήσει την μακροζωία καθώς οι θρεπτικες ουσίες που βρίσκονται στα τρόφιμα συμβάλουν στην πρόληψη ασθενειών μειώντας σημαντικά το ρίσκο για την ανάπτυξη καρδειαγγειακών παθήσεων, καρκίνου, διαβήτη και οστεοπόρωσης.
Τα τρόφιμα καθημερινά μας παρέχουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και την ενέργεια που απαιτείται από τον ανθρώπινο οργανισμό για να καλύψει τον βασικό μεταβολισμό, τις ανάγκες ανάπτυξης, συντήρησης και της καθημερινής δραστηριότητας.
Η διατροφή παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην αθλητική απόδοση η οποία επηρεάζεται από την ποιότητα την ποσότητα αλλά και την χρονική στιγμή που καταναλώνονται τα γεύματα. Οι μύες απαιτούν συνεχή εφοδιασμό ενέργειας γι’ αυτό η σωστή επιλογή των τροφίμων πριν κατά την διάρκεια και μετά την άσκηση ενισχύουν την απόδοση του αθλητή.
Τα θρεπτικά συστατικά χωρίζονται σε 6 κατηγορίες:
1)Υδατάνθρακες
2)πρωτεΐνες
3)Λίπη
4)Βιταμίνες
5)Μέταλλα
6)Νερό
Μόνο οι υδατάνθρακες, οι πρωτεΐνες και τα λίπη, γνωστά και ως μακροθρεπτικά συστατικά αποδίδουν ενέργεια και χρειάζονται σε μεγάλες ποσότητες από τον οργανισμό. Οι υπόλοιπες κατηγορίες αποτελούν τα μικροθρεπτικά συστατικά δεν αποδίδουν ενέργεια στον οργανισμό δηλαδή δεν προσδίδουν θερμίδες αλλά απαραίτητα στοιχεία για την καλή υγεία ενός οργανισμού.
Είναι σημαντικό λοιπόν να καταλάβουμε τον ρόλο που παίζει η καθεμία κατηγορία των θρεπτικών αυτών συστατικών στις αυξημένες ανάγκες των αθλητών.
Υδατάνθρακες
Όταν δεν υπάρχει άμεση ανάγκη για ενέργεια οι υδατάνθρακες αποθηκεύονται στους μυς και στο ήπαρ με τη μορφή του γλυκογόνου το οποίο είναι η σημαντικότερη πηγή ενέργειας κατά την διάρκεια της άσκησης.
Πρωτεΐνες
Οι πρωτεΐνες αποτελούνται από αμινοξέα που χρησιμοποιεί ο οργανισμός για τη δημιουργία και την διατήρηση των κυττάρων και του μυϊκού ιστού όπως και για την επούλωση τραυμάτων. Πλούσιες πηγές είναι το κρέας, το ψάρι, το κοτόπουλο, τα αυγά και το τυρί ενώ σημαντικές ποσότητες βρίσκονται και στα όσπρια. Η πρωτεΐνη είναι σημαντική για τους μυς ωστόσο μια δίαιτα υψηλή σε πρωτεΐνη δεν προάγει την ανάπτυξη των μυών όπως πολλοί αθλητές πιστεύουν. Αντιθέτως η υπέρ-πρόσληψη πρωτεΐνης αποθηκεύεται με τη μορφή λίπους, επιβαρύνει σημαντικά την νεφρική λειτουργία και μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη αποβολή ασβεστίου από τα οστά.
Λίπη
Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη μορφή ενέργειας που εισέρχεται στον οργανισμό. Το ανώτατο ποσοστό στην διατροφή του αθλητή δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 25% της ημερήσιας ενεργειακής πρόληψης. Στα λίπη συμπεριλαμβάνονται το ελαιόλαδο, οι ελιές, το βούτυρο, και οι ξηροί καρποί. Λίπος υπάρχει επίσης στο κρέας, το ψάρι, τα πουλερικά, τα πλήρης γαλακτοκομικά καθώς και στα προϊόντα τους.
Μέταλλα
Τα μέταλλα είναι απαραίτητα για την σωστή λειτουργία του οργανισμού και για τη διατήρηση της σύστασης των υγρών του σώματος. Συμμετέχουν στις καύσεις του οργανισμού και αποτελούν βασικά συστατικά των οστών. Σημαντικά μέταλλα είναι το μαγνήσιο το ασβέστιο, ο σίδηρος, ο φώσφορος, το νάτριο και κάλλιο. Πηγές αποτελούν το κρέας, τα πουλερικά, τα γαλακτοκομικά, τα φρούτα, τα λαχανικά όπως επίσης οι ξηροί καρποί και τα έλαια.
Βιταμίνες
Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για τις περισσότερες βιολογικές λειτουργίες στον οργανισμό όπως την παραγωγή ενέργειας από τους υδατάνθρακες, τα λίπη και τις πρωτεΐνες. Επίσης ρυθμίζουν μεταβολικές διεργασίες του οργανισμού, πολλές από τις οποίες είναι κρίσιμες για την απόδοση κατά την άσκηση.
Νερό
Το νερό αποτελεί το 50-60% του σωματικού βάρους. Ως βασικότερο συστατικό του ανθρώπινου σώματος ρυθμίζει τη θερμοκρασία του , βοηθάει στη σωστή λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος αλλά και την αποβολή των άχρηστων ουσιών από το σώμα. Ο οργανισμός αποβάλλει καθημερινά πάνω από δύο λίτρα νερού, κυρίως μέσω των ούρων, του ιδρώτα, και του αναπνευστικού συστήματος.
Η σωστή ενυδάτωση είναι σημαντική για την απόδοσή του αθλητή καθώς και για την πρόληψη της αφυδάτωσης η οποία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την επίδοση σε κάθε αγώνισμα και ιδιαίτερα σε αυτά που απαιτούν μεγάλη αντοχή. Οι περισσότεροι αθλητές προγραμματίζουν τα γεύματα τους προσεχτικά έτσι ώστε να επιτύχουν την επιθυμητή απόδοση. Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο περιεχόμενο στην ποσότητα όπως επίσης και στον χρόνο που θα καταναλωθεί το γεύμα πριν και μετά την άσκηση καθώς παίζει βασικό ρόλο στα επίπεδα ενέργειας κατά την διάρκεια της άσκησης αλλά στο χρόνο ανάρρωσης μετά την άσκηση.
Πριν από την άσκηση
Η τροφή που παραμένει στο στομάχι κατά την διάρκεια της άσκησης μπορεί να προκαλέσει στομαχικές διαταραχές και κράμπες. Συνίσταται λοιπόν ο αθλητής να έχει χωνέψει πλήρως το τελευταίο του γεύμα πριν ξεκινήσει την άσκηση έτσι ώστε να αποφύγειανεπιθύμητες στομαχικές διαταραχές . Η διαδικασία της πέψης μπορεί να διαρκέσει από 1 έως 4 ώρες και εξαρτάται από το είδος και την ποσότητα της τροφής. Εάν υπάρχει έλλειψη χρόνου είναι προτιμότερο ο αθλητής να καταναλώσει κάποιο εύπεπτο ρόφημα 30 λεπτά πριν από την άσκηση.
Προτεινόμενα Τροφιμα
Ζυμαρικά
Ψωμί
Φρούτα π.χ. μπανάνα, μήλο
Δημητριακά
Πατάτες
Γιαούρτι
Επαρκής πρόσληψη υγρών π.χ. αθλητικά (ισοτονικά) ποτά
Τροφές που πρέπει να αποφεύγουν οι αθλητές πριν την άσκηση
Πλούσιες σε λίπος π.χ. τηγανιτά, τσιπς, γλυκά, κρέας με μεγάλη περιεκτικότητα λίπους
Πλούσιες σε φυτικές ίνες
Κατά την διάρκεια της ασκησης
Είναι απαραίτητο ο αθλητής να καταναλώνει τακτικά μικρές ποσότητες υγρών - κυρίως αθλητικών υγρών - κάθε 15 ή 20 λεπτά έτσι ώστε να αποφύγει την αφυδάτωση η οποία μπορεί να έχει πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις στον αθλητή όπως να επηρεάσει δυσμενώς την απόδοσή και να αυξήσει την πιθανότητα εξάντλησης.
Διατροφή μετά την άσκηση
Το γεύμα μετά την άσκηση είναι ίσως το σημαντικότερο καθώς είναι απαραίτητο ο αθλητής να αναπληρώσει όλα τα θρεπτικά συστατικά και την ενέργεια στον οργανισμό του. Ιδανικά αυτό το πρώτο γεύμα πρέπει να καταναλωθεί μέσα σε 1 ώρα μετά την άσκηση. Θα πρέπει να είναι ισορροπημένο και να περιλαμβάνει υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και μια μικρή ποσότητα λίπους. Επίσης πρέπει να αναπληρωθούν οι απώλειες σε υγρά και ηλεκτρολύτες. Συστήνεται για κάθε κιλό σωματικό βάρους που χάνεται να προσλαμβάνεται περίπου 1.5 L υγρά.
Προτεινόμενα Τρόφιμα
Γιαούρτι χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά
Αυγά
Άπαχα κρέατα
Ροφήματα με ορό γάλακτος
Ενεργειακές μπάρες
Μετά την προπόνηση συστήνεται να μην καταναλώνονται τροφές πλούσιες σε λιπαρά καθώς τα λιπαρά επιβραδύνουν την πέψη και επομένως και την πέψη πρωτεϊνών και υδατανθράκων τα οποία πρέπει να αναπληρωθούν άμεσα μετά την άσκηση.
Συνοψίζοντας..
Η διατροφή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την βελτίωση της απόδοσης ενός αθλητή. Είναι απαραίτητο να γίνεται συνεχής επιμόρφωση του αθλητή στην καθημερινή εφαρμογή των κανόνων ορθής διατροφής. Μια ισορροπημένη διατροφή που περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία τροφών θα προσφέρει στους αθλητές όλα τα μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά συστατικά που τους είναι απαραίτητα για να επιτευχθεί η μέγιστη επιθυμητή απόδοση.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ
Source: MSc Nutrition and Food Science , The University of Reading, UΚ

Με το τέλος του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Food-Med στο οποίο το Ελληνοβρετανικό υπήρξε ο αρχικός εμπνευστής και συμμετέσχε ως εταίρος, αποφασίσαμε να αναλάβουμε την πρωτοβουλία να προωθήσουμε την ιδέα «Διατροφή για Υγεία» μόνοι μας προς το παρόν.
Το πρόγραμμά μας περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
1. Οργάνωση εκπαιδευτικών κύκλων με βάση το υλικό που έχει αναπτυχθεί στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Food-Med
2. Οργάνωση αντιστοίχων εκπαιδευτικών προγραμμάτων με βάση το υλικό που είχε αναπτυχθεί στα προηγούμενα Ευρωπαϊκά Προγράμματα e-agrinet και re-agro
3. Ανάπτυξη και νέων σχετικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων
4. Προώθηση των βιβλίων, που έχουν αναπτυχθεί στα τρία ανωτέρω προγράμματα
5. Προετοιμασία για διεκδίκηση και άλλων Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων με τους ίδιους ή και άλλους εταίρους.
6. Ανάπτυξη σχετικής εφαρμοσμένης έρευνας σε συνεργασία με σχετικούς άλλους φορείς στην Ελλάδα ή και στο εξωτερικό

|
Θεματικές ενότητες |
Πρόγραμμα |
|
21/11/2016 & 23/11/2016, 17:00 – 20:00 |
|
|
Διατροφή για την μητέρα – μητρικός θηλασμός – βρεφική διατροφή |
28/11/2016 & 30/11/2016, 17:00 – 20:00 |
|
5/12/2016 & 7/12/2016, 17:00 – 20:00 |
|
|
12/12/2016 & 14/12/2016, 17:00 – 20:00 |
|
|
19/12/2016 & 21/12/2016, 17:00 – 20:00 |
Κόστος συμμετοχής ανά θεματική ενότητα: 60 ευρώ
Κόστος συμμετοχής ανά θεματική ενότητα για φοιτητές και ανέργους: 50 ευρώ

Mε την ολοκλήρωση κάθε θεματικής ενότητας σεμιναρίων χορηγείται πιστοποιητικό παρακολούθησης
Εισηγήτρια Σεμιναρίου:
Πηγή Μαντζουράτου, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc
Η Πηγή Μαντζουράτου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1984. Το 2006 αποφοίτησε από το τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών και το 2008 ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία-Διατροφή», µε κατεύθυνση «Διατροφή και Άσκηση».
Από το 2005 έως το 2008 έχει συμμετάσχει σε διάφορα ερευνητικά προγράμματα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου τόσο στα πλαίσια των πτυχιακών διατριβών της όσο και για τις ανάγκες άλλων προγραμμάτων. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της εστιάζεται στην διατροφή στην παιδική ηλικία, όπου ασχολήθηκε με υπέρβαρα παιδιά στα πλαίσια της μεταπτυχιακής της διατριβής ενώ παράλληλα συμμετείχε σε σεμινάρια με παιδοψυχίατρους για επίλυση προβλημάτων σε σχέση με το παραπάνω πρόγραμμα.
Από το 2006 είναι µέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων και από το 2012 μέλος της Ομάδας Ειδικών Διαχείρισης Βάρους του ίδιου Συλλόγου. Από το 2008 έως σήμερα έχει εργαστεί σε γυμναστήρια, αθλητικά και διατροφολογικά κέντρα ως διαιτολόγος. Παράλληλα, αρθρογραφεί στον ηλεκτρονικό τύπο και έχει συμμετάσχει σε ομιλίες για ενημέρωση του κοινού σε θέματα διατροφής. Επίσης, έχει εργαστεί ως εξωτερικός συνεργάτης στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράμματος TRACON για την Αγωγή Καταναλωτών καθώς και σε προγράμματα σε φαρμακεία και γιατρούς για ενημερώσεις σε συμπληρώματα διατροφής. Από το 2012 έως σήμερα συμμετέχει σε εκπαιδευτικές ενημερώσεις με θέμα την διατροφή σε δημοτικά σχολεία του Ν. Αττικής. Συμμετείχε ως εξωτερικός συνεργάτης του Ελληνοβρετανικού Κολλεγίου στα πλαίσια του προγράμματος FOODMED για την συγγραφή διατροφικών οδηγών και την εκπόνηση σεμιναρίων διατροφής για το κοινό.
Περισσότερες πληροφορίες: 210 – 8217710 , Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
ΚΟΚΚΙΝΟ ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΚΡΕΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ Π.Ο.Υ.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Σχετικά με την καρκινογένεση από την κατανάλωση κόκκινου κρέατος και επεξεργασμένου κρέατος
Μετάφραση από την ανακοίνωση του IARC (Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο) , που υπάρχει στην ιστοσελίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας(Π.Ο.Υ.) www.who.int/features/qa/cancer-red-meat/en/
Οκτώβριος 2015
1. Τι θεωρείτε ως κόκκινο κρέας;
Κόκκινο κρέας θεωρείται το κρέας των μυών όλων των θηλαστικών, και περιλαμβάνει το βοδινό, μοσχαρίσιο, χοιρινό, αρνί, πρόβειο, αλογίσιο και κατσικίσιο.
2. Τί θεωρείτε ως επεξεργασμένο κρέας;
Επεξεργασμένο κρέας θεωρείται το κρέας που έχει μεταποιηθεί με αλάτισμα,ωρίμανση, ζύμωση,κάπνισμα ή άλλες διαδικασίες για να ενισχυθεί η γεύση ή να βελτιωθεί η συντήρησή του. Τα περισσότερα επεξεργασμένα κρέατα περιέχουν χοιρινό ή βοδινό, αλλά μπορεί να περιέχουν επίσης άλλα κόκκινα κρέατα, πουλερικά, εντόσθια, ή υποπροϊόντα του κρέατος όπως το αίμα.
Παραδείγματα επεξεργασμένου κρέατος αποτελούν τα χοτ-ντογκ (λουκάνικα Φρανκφούρτης ), το ζαμπόν, τα λουκάνικα, το παστό βοδινό (κορν- μπιφ) και τα κομμάτια κρέατος αποξηραμένα στον ήλιο (μπιλτόνγκ) ή το καπνιστό βοδινό καθώς και το κονσερβοποιημένο κρέας και παρασκευάσματα και σάλτσες με βάση το κρέας.
3. Γιατί επέλεξε ο IARC (Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο) να αξιολογήσει το κόκκινο κρέας και το επεξεργασμένο κρέας;
Μία διεθνής συμβουλευτική επιτροπή που συνεδρίασε το 2014 σύστησε το κόκκινο κρέας και το επεξεργασμένο κρέας ως υψηλές προτεραιότητες για αξιολόγηση από το Πρόγραμμα Μονογραφιών του IARC. Η σύσταση αυτή βασίστηκε σε επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύοντας ότι μικρές αυξήσεις του κινδύνου για κάποιες μορφές καρκίνου μπορεί να σχετίζονται με υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος ή επεξεργασμένου κρέατος. Παρ’όλο που οι κίνδυνοι αυτοί είναι μικροί μπορεί να είναι σημαντικοί για τη δημόσια υγεία γιατί πολλοί άνθρωποι παγκοσμίως τρώνε κρέας και η κατανάλωση κρέατος αυξάνεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Παρ’όλο που κάποιες υπηρεσίες υγείας ήδη συστήνουν περιορισμένη πρόσληψη κρέατος, οι περιορισμοί αυτοί στοχεύουν περισσότερο στη μείωση του κινδύνου για άλλες ασθένειες. Λαμβάνοντας αυτό υπ’όψη, ήταν σημαντικό για τον IARC να παράσχει έγκυρα επιστημονικά στοιχεία για τον κίνδυνο καρκίνου που συσχετίζεται με την κατανάλωση κόκκινου κρέατος και επεξεργασμένου κρέατος.
4. Οι μέθοδοι μαγειρικής του κρέατος επηρεάζουν τον κίνδυνο;
Το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες παράγει χημικές ενώσεις οι οποίες μπορεί να συμβάλλουν στον κίνδυνο καρκινογένεσης, αλλά ο ρόλος τους δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητός.
5. Ποιες είναι οι ασφαλέστερες μέθοδοι μαγειρικής του κρέατος (π.χ. τσιγάρισμα, βράσιμο,ψήσιμο στη σχάρα ή μπάρμπεκιου);
Το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες ή με το φαγητό να έρχεται σε άμεση επαφή με τη φωτιά ή μία καυτή επιφάνεια, όπως στο μπάρμπεκιου ή στο τηγάνισμα, παράγει περισσότερα καρκινογόνα χημικά ορισμένων τύπων (όπως οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες και οι ετεροκυκλικές αρωματικές αμίνες). Ωστόσο, η Ομάδα Εργασίας του IARC δεν είχε επαρκή δεδομένα για να καταλήξει σε ένα συμπέρασμα για το αν ο τρόπος μαγειρέματος του κρέατος επηρεάζει τον κίνδυνο καρκίνου.
6. Η κατανάλωση ωμού κρέατος είναι ασφαλέστερη;
Δεν υπήρχαν στοιχεία για να συζητηθεί αυτό το θέμα σε σχέση με τον κίνδυνο καρκίνου. Ωστόσο, το ανεξάρτητο ζήτημα του κινδύνου μόλυνσης από την κατανάλωση ωμού κρέατος θα πρέπει να λαμβάνεται υπ’όψη.
7. Το κόκκινο κρέας ταξινομήθηκε στην Ομάδα 2Α, πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
Στην περίπτωση του κόκκινου κρέατος, η ταξινόμηση βασίζεται σε περιορισμένα στοιχεία από επιδημιολογικές μελέτες που δείχνουν θετικές συσχετίσεις μεταξύ της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος και της ανάπτυξης καρκίνου του παχέος εντέρου καθώς και σε ισχυρά μηχανιστικά στοιχεία.
Περιορισμένα στοιχεία σημαίνει ότι έχει παρατηρηθεί θετική συσχέτιση μεταξύ έκθεσης στον παράγοντα και καρκίνου αλλά δεν μπορούσαν να αποκλειστούν άλλες εξηγήσεις για τις παρατηρήσεις (σύμπτωση, μεροληψία ή σύγχυση ).
8. Το επεξεργασμένο κρέας ταξινομήθηκε καρκινογόνο για τους ανθρώπους ως Ομάδα 1. Τί σημαίνει αυτό;
Αυτή η κατηγορία χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν επαρκή στοιχεία καρκινογένεσης στους ανθρώπους. Με άλλα λόγια, υπάρχουν πειστικά στοιχεία ότι ο συγκεκριμένος παράγων προκαλεί καρκίνο. Η αξιολόγηση βασίζεται συνήθως σε επιδημιολογικές μελέτες που δείχνουν την ανάπτυξη καρκίνου σε εκτειθέμενους ανθρώπους.
Στην περίπτωση του επεξεργασμένου κρέατος, η ταξινόμηση αυτή βασίζεται σε επαρκή στοιχεία από επιδημιολογικές μελέτες ότι η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος προκαλεί καρκίνο του παχέος εντέρου.
9. Το επεξεργασμένο κρέας ταξινομήθηκε ως καρκινογόνο για τους ανθρώπους. (Ομάδα 1). Το κάπνισμα και ο αμίαντος έχουν επίσης ταξινομηθεί και τα δύο ως καρκινογόνα για τους ανθρώπους (Ομάδα 1). Αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος είναι τόσο καρκινογόνα όσο το κάπνισμα και ο αμίαντος ;
Όχι, το επεξεργασμένο κρέας έχει ταξινομηθεί στην ίδια κατηγορία ως αιτία καρκίνου, με το κάπνισμα και τον αμίαντο(IARC Ομάδα 1,καρκινιγόνα για τον άνθρωπο), αλλά αυτό ΔΕΝ σημαίνει οτι είναι όλα εξ’ ίσου επικίνδυνα. Οι ταξινομήσεις του IARC περιγράφουν την ισχύ των επιστημονικών ενδείξεων για το κατά πόσο ένας παράγοντας αποτελεί αιτία καρκίνου και δεν εκτιμούν το επίπεδο του κινδύνου.
10. Ποια είδη καρκίνου συνδέονται ή σχετίζονται με την κατανάλωση κόκκινου κρέατος;
Οι ισχυρότερες, αλλά ακόμα περιορισμένες ,ενδείξεις συσχέτισης με την κατανάλωση κόκκινου κρέατος αφορούν στον καρκίνο του παχέος εντέρου. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις για συσχέτιση με τον καρκίνο στο πάγκρεας και στον προστάτη.
11. Ποια είδη καρκίνου συνδέονται ή σχετίζονται με την κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος;
Η Ομάδα Εργασίας του IARC συμπέρανε ότι η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος προκαλεί καρκίνο του παχέος εντέρου. Φάνηκε επίσης μία συσχέτιση με τον καρκίνο του στομάχου, αλλά τα στοιχεία δεν οδηγούν σε σίγουρο συμπέρασμα.
12. Πόσες περιπτώσεις καρκίνου κάθε χρόνο μπορούν να αποδοθούν στην κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος και κόκκινου κρέατος;
Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις της Μελέτης της Παγκόσμιας Επιβάρυνσης από Νόσους , έναν ανεξάρτητο ακαδημαϊκό ερευνητικό οργανισμό, περίπου 34.000 θάνατοι από καρκίνο τον χρόνο παγκοσμίως αποδίδονται σε δίαιτες πλούσιες σε επεξεργασμένο κρέας.
Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί ως αιτία καρκίνου. Αν όμως, οι συσχετίσεις που έχουν αναφερθεί αποδειχθούν αιτιολογικές , η Μελέτη της Παγκόσμιας Επιβάρυνσης από Νόσους έχει εκτιμήσει ότι οι δίαιτες πλούσιες σε κόκκινο κρέας θα μπορούσαν να ευθύνονται για 50.000 θανάτους από καρκίνο τον χρόνο παγκοσμίως.
Αυτοί οι αριθμοί αντιπαραβάλλονται με τους 1 εκκατομύριο θανάτους τον χρόνο παγκοσμίως εξ αιτίας του καπνίσματος, 600.000 τον χρόνο εξ αιτίας της κατανάλωσης αλκοόλ, και περισσότερους από 200.000 τον χρόνο εξ αιτίας της μόλυνσης του αέρα.
13. Θα μπορούσατε να ποσοτικοποιήσετε τον κίνδυνο από την κατανάλωση κόκκινου κρέατος και επεξεργασμένου κρέατος;
Η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος συσχετίστηκε με μικρές αυξήσεις του κινδύνου για καρκίνο στις μελέτες που χρησιμοποιήθηκαν. Σε αυτές τις μελέτες, ο κίνδυνος γενικά αυξάνοταν ανάλογα με την ποσότητα του κρέατος που καταναλώνοταν. Μία ανάλυση δεδομένων από 10 μελέτες εκτίμησε ότι η κατανάλωση μίας μερίδας 50 γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος την ημέρα αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου κατά 18% περίπου.
Ο κίνδυνος για καρκίνο που σχετίζεται με την κατανάλωση κόκκινου κρέατος είναι πιο δύσκολο να εκτιμηθεί επειδή οι ενδείξεις για το ότι το κόκκινο κρέας προκαλεί καρκίνο δεν είναι τόσο ισχυρές. Αν όμως, η συσχέτιση μεταξύ κόκκινου κρέατος και καρκίνου του παχέος εντέρου αποδειχθεί αιτιολογική, στοιχεία των ίδιων μελετών υποδικνύουν ότι ο κίνδυνος καρκίνου του παχέος εντέρου θα μπορούσε να αυξάνεται κατά 17% με την κατανάλωση κάθε μερίδας 100 γραμμαρίων κόκκινου κρέατος ημερησίως.
14. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους, τις γυναίκες, ή τους άντρες; Διατρέχουν κάποιοι μεγαλύτερο κίνδυνο;
Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν την εξαγωγή συμερασμάτων για το κατά πόσο διαφέρουν οι κίνδυνοι για διαφορετικές ομάδες ανθρώπων.
15. Τι ισχύει για όσους είχαν ήδη καρκίνο του παχέος εντέρου; Θα πρέπει να σταματήσουν να τρώνε κρέας;
Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τους κινδύνους για άτομα που είχαν ήδη καρκίνο.
16. Πρέπει να σταματήσω να τρώω κρέας;
Η κατανάλωση κρέατος έχει γνωστά οφέλη για την υγεία. Πολλές συστάσεις υγείας σε διάφορες χώρες συμβουλεύουν τους ανθρώπους να περιορίσουν την πρόσληψη επεξεργασμένου κρέατος και κόκκινου κρέατος, η οποία συδέεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας από καρδιοπάθειες, διαβήτη, και άλλες ασθένειες.
17. Πόσο κρέας είναι ασφαλές να τρώμε;
Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ποσότητα του κρέατος που καταναλώνεται, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία προς αξιολόγηση δεν επέτρεψαν την εξαγωγή συμπεράσματος για το κατά πόσο υπάρχει ασφαλές επίπεδο.
18. Τί κάνει το κόκκινο κρέας και το επεξεργασμένο κρέας να αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου;
Το κρέας αποτελείται από πολλαπλά συστατικά, όπως ο αιμικός σίδηρος. Το κρέας μπορεί επίσης να περιέχει χημικά τα οποία σχηματίζονται κατά την επεξεργασία του ή το μαγείρεμα. Για παράδειγμα, καρκινογόνα χημικά που σχηματίζονται κατά την επεξεργασία του κρέατος περιλαμβάνουν νιτρώδεις ενώσεις και πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες. Το μαγείρεμα κόκκινου κρέατος ή επεξεργασμένου κρέατος παράγει επίσης ετεροκυκλικές αρωματικές αμίνες καθώς και άλλα χημικά συμπεριλαμβανομένων των πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων, τα οποία βρίσκονται επίσης και σε άλλα τρόφιμα και στην μόλυνση του αέρα. Κάποια από αυτά τα χημικά είναι γνωστά ή ύποπτα καρκινογόνα, αλλά παρά τη γνώση αυτή δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητό το πώς ο κίνδυνος καρκίνου αυξάνεται από το κόκκινο κρέας ή το επεξεργασμένο κρέας.
19. Μπορείτε να συγκρίνετε τον κίνδυνο από την κατανάλωση κόκκινου κρέατος με τον κίνδυνο από την κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος;
Έχει εκτιμηθεί παρόμοιος κίνδυνος για μια τυπική μερίδα, η οποία είναι κατά μέσο όρο μικρότερη για το επεξεργασμένο κρέας από το κόκκινο κρέας. Ωστόσο, η κατανάλωση κόκκινου κρέατος δεν έχει τεκμηριωθεί ως αιτία καρκίνου.
20. Ποια είναι η σύσταση για την υγεία του ΠΟΥ ώστε να προληφθεί ο κίνδυνος καρκίνου που σχετίζεται με την κατανάλωση κόκκινου κρέατος και επεξεργασμένου κρέατος;
OIARC είναι ένας ερευνητικός οργανισμός ο οποίος αξιολογεί τα διαθέσιμα στοιχεία για τις αιτίες καρκίνου αλλά δεν κάνει τέτοιες συστάσεις υγείας. Οι εθνικές κυβερνήσεις και ο ΠΟΥ είναι υπεύθυνοι για την έκδοση διατροφικών οδηγιών. Αυτή η αξιολόγηση του IARC ενισχύει μία σύσταση του ΠΟΥ ,του 2002, ότι τα άτομα που τρώνε κρέας θα πρέπει να μετριάσουν την κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος για να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου στο πάγκρεας. Κάποιες άλλες διατροφικές οδηγίες συστήνουν επίσης περιορισμένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος ή επεξεργασμένου κρέατος, αλλά αυτές επικεντρώνονται κυρίως στην μείωση πρόσληψης λίπους και νατρίου , τα οποία αποτελούν παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις και παχυσαρκία. Τα άτομα που προβληματίζονται για τον καρκίνο θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να μειώσουν την κατανάλωση κόκκινου κρέατος ή έπεξεργασμένου κρέατος μέχρι να εκδοθούν επικαιροποημένες οδηγίες που να συνδέονται ειδικά με τον καρκίνο.
21. Πρέπει να τρώμε μόνο πουλερικά και ψάρια;
Οι κίνδυνοι καρκίνου που σχετίζονται με την κατανάλωση πουλερικών και ψαριών δεν ερευνήθηκαν.
22. Πρέπει να γίνουμε χορτοφάγοι;
Οι χορτοφαγικές δίαιτες και οι δίαιτες που περιλαμβάνουν κρέας έχουν διαφορετικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα για την υγεία. Ωστόσο, αυτή η έρευνα δεν συνέκρινε ευθέως τους κινδύνους για την υγεία στους χορτοφάγους και στους ανθρώπους που τρώνε κρέας. Μια τέτοιου είδους σύγκριση είναι δύσκολη επειδή αυτές οι ομάδες μπορεί να διαφέρουν και σε άλλα εκτός από την κατανάλωση κρέατος.
23. Υπάρχει είδος κόκκινου κρέατος που είναι ασφαλέστερο;
Κάποιες μελέτες έχουν ερευνήσει τους κινδύνους καρκίνου που σχετίζονται με διαφορετικά είδη κόκκινου κρέατος, όπως το βοδινό και το χοιρινό, και με διαφορετικά είδη επεξεργασμένων κρεάτων, όπως το ζαμπόν και τα χοτ-ντογκ. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αρκετές πληροφορίες για να πούμε αν μεγαλύτεροι ή μικρότεροι κίνδυνοι για καρκίνο σχετίζονται με την κατανάλωση κάποιου συγκεκριμένου είδους κόκκινου κρέατος ή επεξεργασμένου κρέατος.
24. Μπορεί η μέθοδος συντήρησης να επηρεάσει τον κίνδυνο (π.χ. αλάτισμα, βαθιά κατάψυξη, ή ακτινοβολία);
Διαφορετικές μέθοδοι συντήρησης μπορούν να έχουν σαν αποτέλεσμα τον σχηματισμό καρκινογόνων (π.χ.νιτρώδεις ενώσεις), αλλά το αν και το πόσο αυτό συμβάλλει στον κίνδυνο για καρκίνο είναι άγνωστο.
25. Πόσες μελέτες αξιολογήθηκαν;
Η Ομάδα Εργασίας του IARC εξέτασε περισσότερες από 800 διαφορετικές μελέτες για τον καρκίνο σε ανθρώπους (Κάποιες μελέτες παρείχαν δεδομένα και για τα δύο είδη κρέατος-κόκκινου και επεξεργασμένου. Συνολικά περισσότερες από 700 επιδημιολογικές μελέτες παρείχαν στοιχεία για το κόκκινο κρέας και περισσότερες από 400 επιδημιολογικές μελέτες παρείχαν στοιχεία για το επεξεργασμένο κρέας).
26. Πόσοι ειδικοί έλαβαν μέρος στην αξιολόγηση;
Η Ομάδα Εργασίας του IARC αποτελείτο από22 ειδικούς από 10 χώρες.
27. Τί ενέργειες νομίζετε πως θα πρέπει να κάνουν οι κυβερνήσεις με βάση τα αποτελέσματα της έρευνάς σας;
Ο IARC είναι ένας οργανισμός έρευνας ο οποίος αξιολογεί τα στοιχεία για τις αιτίες καρκίνου αλλά δεν κάνει διατροφικές συστάσεις. Οι Μονογραφίες του IARC ωστόσο, χρησιμοποιούνται συχνά ως βάση για τη δημιουργία εθνικών και διεθνών πολιτικών, οδηγιών και συστάσεων για την ελαχιστοποίηση των κιδύνων για καρκίνο. Οι κυβερνήσεις μπορεί να αποφασίσουν να περιλάβουν αυτές τις νέες πληροφορίες για τους κινδύνους καρκίνου από το επεξεργασμένο κρέας στο γενικό πλαίσιο άλλων κινδύνων και οφελών για την υγεία ,αναθεωρώντας τις μέχρι τώρα διατροφικές συστάσεις.

Διατροφή-Υγεία-Περιβάλλον
Alimentation,Santé,Environnement
Το γαλλικό περιοδικό L’Obs (συντομογραφία του παλαιού L’Observateur) δημοσίευσε στο τεύχος του της εβδομάδας 25 Φεβρουαρίου με 2 Μαρτίου 2016 μια εκπληκτική σειρά άρθρων με στόχο να αναδείξει την σχέση των τριών ανωτέρω εννοιών μεταξύ τους αλλά και με το μέλλον της ανθρωπότητας.
Βασική είναι η συνέντευξη που πήρε ο συντάκτης του περιοδικού ArnaudGonzague από τους δημιουργούς της ταινίας DEMAIN (ΑΥΡΙΟ) MélanieLaurent και CyrilDion. Μιας ταινίας τεκμηρίωσης (documentaire) την οποία δημιούργησαν περιηγούμενοι σε 10 χώρες και αναδεικνύοντας τις δυνατότητες μιας νέας γεωργίας , καινοτομικής, βιολογικής, ανθρωποκεντρικής, σε αγροκτήματα με μικρή έκταση και ποικιλία καλλιεργειών. Μιας γεωργίας χωρίς χημικά, η οποία μπορεί να εγγυηθεί υψηλές αποδόσεις, υψηλή απασχόληση, προϊόντα άριστης ποιότητας, που προστατεύουν συγχρόνως την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
Αξίζει να αναφέρουμε μερικά πολύ σημαντικά στοιχεία αυτής της συνέντευξης:
1. Τα βιολογικά προϊόντα εμφανίζονται να είναι 30 % πιο ακριβά από τα συμβατικά ενώ στην πραγματικότητα είναι πολύ πιο φθηνά αν υπολογίσουμε το πραγματικό κόστος των συμβατικών.
Στην πραγματικότητα αγοράζοντας ένα λαχανικό συμβατικό το πληρώνετε 4 φορές:
- Μία φορά για την αγορά του
- Μία για τους φόρους που αντιστοιχούν στην ανάγκη έργων για την προστασία του περιβάλλοντος από τις ζημιές που προκαλεί η συμβατική γεωργία
- Μία για τις πολιτικές επιδοτήσεις για να αντιμετωπίσουν οι γεωργοί την πίεση των μεγάλων καταστημάτων για χαμηλότερες τιμές
- Μία για το κόστος αντιμετώπισης των ασθενειών που προκαλούνται από τα χημικά λιπάσματα και φάρμακα, των οποίων τα κατάλοιπα περιέχονται στο λαχανικό που αγοράζετε.
Και όλα αυτά χωρίς να υπολογιστεί το κόστος από την θέση σε ανεργία χιλιάδων ανθρώπων, την οποία προκαλεί η εντατική βιομηχανοποιημένη γεωργία.
2. Πρέπει ο κάθε ένας μας να προσέχει τι αγοράζει για την διατροφή του και από πού το αγοράζει. Οι μικρές δικές μας αποφάσεις μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο χωρίς να αναμένουμε λύσεις από το Κράτος.
Πρέπει λοιπόν να αγοράζουμε βιολογικά προϊόντα ει δυνατόν από τους ίδιους παραγωγούς, από ειδικευμένα δίκτυα πωλήσεως, από λαϊκές αγορές, από τα Δίκτυα Αγροτών- Καταναλωτών (που υπάρχουν στην Γαλλία αλλά και αλλού).
3. Η παραγωγικότητα των καλλιεργειών με βιολογικές μεθόδους, σε μικρά κτήματα, με την απαραίτητη τεχνογνωσία μπορεί να γίνει υψηλότερη εκείνης της βιομηχανοποιημένης, εκτατικής και λεγόμενης συμβατικής γεωργίας.

ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
|
Θεματικές ενότητες |
Πρόγραμμα |
|
21/11/2016 & 23/11/2016, 17:00 – 20:00 |
|
|
Διατροφή για την μητέρα – μητρικός θηλασμός – βρεφική διατροφή |
28/11/2016 & 30/11/2016, 17:00 – 20:00 |
|
5/12/2016 & 7/12/2016, 17:00 – 20:00 |
|
|
12/12/2016 & 14/12/2016, 17:00 – 20:00 |
|
|
19/12/2016 & 21/12/2016, 17:00 – 20:00 |
Κόστος συμμετοχής ανά θεματική ενότητα: 60 ευρώ
Κόστος συμμετοχής ανά θεματική ενότητα για φοιτητές και ανέργους: 50 ευρώ

Mε την ολοκλήρωση κάθε θεματικής ενότητας σεμιναρίων χορηγείται πιστοποιητικό παρακολούθησης
Εισηγήτρια Σεμιναρίου:
Πηγή Μαντζουράτου, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc
Η Πηγή Μαντζουράτου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1984. Το 2006 αποφοίτησε από το τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών και το 2008 ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία-Διατροφή», µε κατεύθυνση «Διατροφή και Άσκηση».
Από το 2005 έως το 2008 έχει συμμετάσχει σε διάφορα ερευνητικά προγράμματα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου τόσο στα πλαίσια των πτυχιακών διατριβών της όσο και για τις ανάγκες άλλων προγραμμάτων. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της εστιάζεται στην διατροφή στην παιδική ηλικία, όπου ασχολήθηκε με υπέρβαρα παιδιά στα πλαίσια της μεταπτυχιακής της διατριβής ενώ παράλληλα συμμετείχε σε σεμινάρια με παιδοψυχίατρους για επίλυση προβλημάτων σε σχέση με το παραπάνω πρόγραμμα.
Από το 2006 είναι µέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων και από το 2012 μέλος της Ομάδας Ειδικών Διαχείρισης Βάρους του ίδιου Συλλόγου. Από το 2008 έως σήμερα έχει εργαστεί σε γυμναστήρια, αθλητικά και διατροφολογικά κέντρα ως διαιτολόγος. Παράλληλα, αρθρογραφεί στον ηλεκτρονικό τύπο και έχει συμμετάσχει σε ομιλίες για ενημέρωση του κοινού σε θέματα διατροφής. Επίσης, έχει εργαστεί ως εξωτερικός συνεργάτης στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράμματος TRACON για την Αγωγή Καταναλωτών καθώς και σε προγράμματα σε φαρμακεία και γιατρούς για ενημερώσεις σε συμπληρώματα διατροφής. Από το 2012 έως σήμερα συμμετέχει σε εκπαιδευτικές ενημερώσεις με θέμα την διατροφή σε δημοτικά σχολεία του Ν. Αττικής. Συμμετείχε ως εξωτερικός συνεργάτης του Ελληνοβρετανικού Κολλεγίου στα πλαίσια του προγράμματος FOODMED για την συγγραφή διατροφικών οδηγών και την εκπόνηση σεμιναρίων διατροφής για το κοινό.
Περισσότερες πληροφορίες: 210 – 8217710 , Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.